Iran (IR)


Reisgids Iran

De Islamitische Republiek Iran is een land in het Midden-Oosten dat grenst aan zeven staten en twee oceanen. In het westen ligt het tegen Irak, Turkije, Azerbeidzjan, Armenië en de Kaspische Zee. In het oosten deelt het een grens met Turkmenistan, Afghanistan en Pakistan en ligt het aan de Golf van Oman en de Perzische Golf.

Geografie; bergen en rivieren
Iran is een bergachtig land met een relatief draaglijk klimaat, met uitzondering van de woestijngebieden. De vele bergketens bereiken hoogtes van meer dan 4.000 meter. Ten oosten van deze bergen liggen de grote woestijnen Dasht-e Kavir of Grote Zoutwoestijn en Dasht-e Lut of Woestijn van de Leegte. Door de ondergrondse, tektonische activiteit komen in Iran - net als in Turkije - regelmatig aardbevingen voor.

Het hoogste punt van het land is de vulkaan de Damavand (5.671 meter), die ten noordoosten van de hoofdstad Teheran in de Elboers ligt. Het is tevens de hoogste berg in het Midden-Oosten. Het is niet bijzonder moeilijk de Damavand te beklimmen; er zijn verschillende routes met voor het grootste deel een ondergrond bestaande uit keien en zand.

Klimaat
Het klimaat in Iran is overwegend droog. In het noorden, bij de Kaspische Zee en in enkele gebergtes kan er regelmatig neerslag vallen. Meer dan de helft van het oppervlak van het land bestaat uit woestijn; de droogste gebieden bevinden zich bij de zoutmeren in het binnenland. De grootste woestijn is de Dasht-e Kavir en dit is in de zomer tevens de warmste plek op aarde met temperaturen van rond de 70° C.

Bevolking
Iran telt bijna 65,9 miljoen inwoners, waarvan de meerderheid Perzen zijn (51%), gevolgd door Azeri's (24%), Gilaki en Mazanderani (samen 8%), Koerden (7%), Arabieren (3%), Beloetsji(en) (2%), Lurs (2%), Turkmenen (2%), Qashqai, Armeniërs, Joden en Assyriërs.

Taal en communicatie
De officiële taal van het land is het Perzisch. Enkele bevolkingsgroepen kennen ook Arabisch - vooral in het noorden van het land - en bij de grens met Turkije in het noordwesten ook wat Turks. In de grote steden en de toeristische centra begrijpen de mensen die in de handel of zaken zitten ook een beetje Engels of Frans.

Religie
De Sjiietische islam is de staatsgodsdienst van Iran; zowat 98% van de bevolking is moslim, waarvan 89% sjiiet en 9% soenniet. Er zijn kleine minderheden joden, parsees en leden van het verboden Baha’í geloof.

Reisdocumenten
Een visum voor een reis naar Iran is verplicht voor zowel Nederlandse als Belgische reizigers. Daarnaast dient men een paspoort te hebben dat nog zes maanden geldig is na het verblijf in het land. Ook moet men steeds een kopie van het paspoort bij zich hebben.

Gezondheid; inentingen
Een vaccinatie tegen hepatitis A is sterk aangeraden, net als een update van de inentingen tegen buiktyfus, hepatitis B, gelekoorts, polio, tetanus en difterie. Aangezien malaria voorkomt in Iran van maart tot november, neemt men best contact op met de huisarts voor advies. Tevens zal men voorzorgsmaatregelen moeten nemen tegen bilharzia, een infectie veroorzaakt door een zoetwaterworm. Dit kan door niet pootje te baden of te zwemmen in gebieden waar bilharzia voorkomt. De medische infrastructuur is behoorlijk beperkt, hoewel de toestand in de steden beter is. De artsen zijn vaak bekwaam, hetgeen niet altijd gezegd kan worden van de verpleging. Neem alleszins een goede reisapotheek mee en sluit een reisverzekering af voor het vertrek.

Houdt er ook rekening mee dat de luchtvervuiling in de hoofdstad Teheran enorm groot is, wat voor mensen met astma een probleem kan zijn. Wie het hooggebergte intrekt, mag in geen geval de eigen conditie overschatten aangezien de hoogte steeds voor een groter gezondheidsrisico zorgt. Sommige routes zijn daarbij uitsluitend geschikt voor ervaren of professionele bergbeklimmers.

Hoofdstad en andere steden; bezienswaardigheden
De Iranese hoofdstad Teheran situeert zich tussen de rivieren Karadj en Diadirud. Het is de grootste stad van het land met 12 miljoen inwoners en twee internationale luchthavens. Teheran heeft een rijke geschiedenis en heeft heel wat te bieden. Zo is er het Golestanpaleis waar de bekende Pauwentroon staat. Daarnaast ligt een Museum voor keramische kunst, juwelen en wapens. Andere belangwekkende musea zijn het Archeologisch Museum, het Abgineh Museum dat onder meer Iranees aardewerk tentoonstelt, het Rea-Abbasi Museum met een collectie van kalligrafie en het Museum van tapijten van de kunstenaar Rassam en de nabij gelegen school voor tapijtenwevers. Ook de moeite waard is het Saadabad paleizencomplex in het noorden, hetgeen een zomerbuitenverblijf was van de laatste sjah. Het bekendste modern gebouw in Teheran is de 45 meter hoge vrijheidstoren die in 1971 werd opgetrokken ter ere van de 2500e verjaardag van de Iranese monarchie en bestaat uit 25.000 witte, gebroken stenen uit de provincie Isfahan. Het uitkijkplatform kan bereikt worden met een lift en biedt een adembenemend uitzicht over de gehele metropool. Wanneer de lucht helder en smogvrij is, zijn zelfs de sneeuwtoppen van de Elbroes te zien. Het hoogste gebouw is evenwel de in 2005 afgewerkte televisietoren Borj-e Milad (435 meter) in het district Gisha. De bazaar van Teheran is ook erg bekend en geliefd tot ver over de landsgrenzen. Ze heeft wat weg van een klein dorp in de stad: met een lengte van tien kilometer en meer dan 10.000 winkels is het de grootste overdekte bazaar in de wereld.

Onmiskenbaar is Iran bovendien een van de cultureel rijkste landen: in de loop van vijf millennia vochten verschillende volkeren om de heerschappij over het land en lieten daarbij hun sporen na. Dit voegt nog wat extra magie toe aan de natuurlijke schoonheid van Iran.

Vooral bij de beter gegoeden uit Teheran wordt de skisport bovendien steeds geliefder. Iran is feitelijk een van de goedkoopste skigebieden ter wereld; een goede uitgangsbasis is bijvoorbeeld de stad Shemshak die slechts op enkele uurtjes met de auto van de hoofdstad ligt.

Mashhad, de tweede stad van het land, ligt ongeveer 850 kilometer ten oosten van Teheran bij de rivier de Kashaf. Het is een religieus belangrijke stad voor de sjiietische moslims: meer dan 100.000 pelgrims bezoeken jaarlijks de Goharshadmoskee en het schrijn van Imam Reza, dat zich in een indrukwekkend mausoleumcomplex bevindt. Dit bestaat uit maar liefst twintig afzonderlijke gebouwen, twee moskeeën, verschillende koranscholen, twee musea en een grote tuin. Alle bouwsels werden prachtig versierd met spiegels, zilveren deuren, mozaïeken en met goud belegde koepels.

De stad Shiraz ligt dan weer zo'n 800 kilometer ten zuiden van de hoofdstad en was gedurende de islamitische middeleeuwen een erg belangrijke plek. Het klimaat is er relatief mild en dankzij de rijkdom aan bloemen en de beroemde rozenkwekers wordt Shiraz wel eens de Tuin van Iran genoemd. De stad is ook bekend omwille van de wijn die hier sedert eeuwen verbouwd wordt. Hoogtepunten van de stad zijn de tuin en het mausoleum van de dichter Hafez, het mausoleum van Shah-e Cheragh en het Pars Museum, met kunstvoorwerpen en restanten van de Zand-dynastie.

Een van de oudste steden van het land is Yazd, dat halverwege tussen Isfahan en Kerman gelegen is. Yazd ligt op 1.215 meter hoogte op het punt waar de zoutwoestijn Dasht-e Kavir in noorden en de zandwoestijn Dasht-e Lut in het zuiden elkaar treffen. Daarenboven ligt ze op wat vroeger de Zijderoute was. Reeds in de dertiende eeuw was Yazd vermaard voor haar tapijten, zijde en fijne textiel en haar winkels met traditionele zoetigheden. De levendige bazaars die er nog zijn, getuigen nog van deze periode. De vrijdagse moskee is een fascinerend bouwwerk met de hoogste minaret van het land. Opmerkelijk is uiteraard ook het oude stadsgedeelte met haar charmante architectuur in stenen van gebakken klei.

Ook het dorp Masouleh in de provincie Gilan dicht bij de Kaspische Zee is een bezoek waard. De plek werd door de UNESCO op de werelderfgoedlijst geplaatst. De huizen werden namelijk op eigenaardige wijze, dicht op elkaar tegen een berg gebouwd. Ze hebben twee verdiepingen en bestaan voornamelijk uit kleien stenen, waarna ze nog eens bepleisterd werden met okerkleurige klei. De daken zijn plat of slechts licht hellend en dienen als een voetpad voor zij die een “verdieping” hoger wonen. Door de ongebruikelijke vegetatie en de speciale sfeer van Masouleh, is het een toeristische trekpleister geworden voor zowel Iranezen als voor buitenlanders.

Ongeveer 450 kilometer ten zuiden van Teheran ligt de cultuurhistorisch belangrijke en beroemde stad Isfahan, die op de werelderfgoedlijst van UNESCO staat en de op twee na grootste stad van het land is. De islamitische architectuur met onder meer haar blauwe tegels en de prachtige bruggen van de plek komen schitterend uit in de hete en droge omgeving. Ook de relaxte en aangename sfeer die er heerst in vergelijking met andere Iranese steden maken een bezoek aan Isfahan onvergetelijk. Het Meidan Emam of Imamplein en de Si-o-se Pol of Brug met Drieëndertig Bogen over de rivier de Zayandeh Rud zijn twee van de belangwekkendste sites in het hele Midden-Oosten. Ten noorden van het eerstgenoemde plein situeert zich de bazaar - een van de indrukwekkendste bazaars in het land die bekend is voor zijn handgemaakte kunstvoorwerpen en in het bijzonder voor de Isfahani Perzische tapijten waaraan de stad haar naam te danken heeft.

Verbindingen
KLM (KL) verzorgt rechtstreekse verbindingen van Amsterdam-Schiphol naar Teheran-Imam Khomeini International (IKA), net als Air France vanaf Parijs-Charles de Gaulle (CDG), Lufthansa (LH) vanaf Frankfurt (FRA) en British Airways (BA) vanaf Londen-Heathrow. De nationale luchtvaartmaatschappij Iran Air (IR) heeft wekelijks ook meerdere non-stopvluchten naar verschillende Europese luchthavens. De firma heeft tevens een goed uitgebouwd binnenlands netwerk en vliegt van Teheran naar de meeste grote steden zoals Yazd (AZD), Shiraz (SYZ), Zahedan (ZAH), Kerman (KER) en Isfahan (IFN).